Maslow miał pecha życiowego, przeszedł do historii jako twórca prostej piramidy potrzeb. Wszyscy więc kojarzymy go praktycznie z jednym – z hierarchią zaspokajania potrzeb – od potrzeb fizjologicznych, poprzez potrzeby bezpieczeństwa, potrzeby miłości i przynależności, prestiżu i uznania, skończywszy na potrzebach samorealizacji.

A.Maslow

A. Maslow był profesorem na Brandeis University w Waltham w stanie Massachusetts i tam prowadził swoje badania. Maslow był przede wszystkim prekursorem psychologi humanistycznej podkreślającej znaczenie tej najważniejszej ludzkiej potrzeby jaką jest samorealizacja. Chciał i udało mu się zwrócić uwagę na „normalną, zdrową osobę powodującą się wyższymi wartościami i celami” [Stachowski R. Historia współczesnej myśli psychologicznej" Scholar, 2000]. W opinii Maslowa to właśnie te najwyższe potrzeby są motorem naszej działalności, naszych pragnień, naszych marzeń, naszych aspiracji…

Samorealizacja

Czym jest maslowska samorealizacja? Ukierunkowana na taką potrzebę osoba: realistycznie patrzy na świat, skoncentrowana jest na problemach, nie na sobie, jest niezależna, potrafi odróżniać środki od celów, wznosi się ponad swoje środowisko, akceptuje samą siebie, jest spontaniczna, także głęboko uczuciowa (bez powierzchownych związków), wreszcie akceptuje wartości demokratyczne.  [Madsen "Współczesne teorie motywacji" PWN 1980].

Badania psychologiczne kojarzą się stereotypowo z analizą różnych zaburzeń naszej „duszy”. U Maslowa mamy postawę w sumie pozytywistyczną. Według niego wewnętrzna natura człowieka jest raczej dobra lub neutralna niż zła. Dla menedżerów oznacza to dbałość o rozwój pracownika, raczej demokratyczne niż autokratyczne zarządzanie, raczej podmiotowe niż przedmiotowe traktowanie. Oczywiście piramidę potrzeb można wykorzystać też praktycznie. Jeśli poznamy potrzeby pracownika (są odpowiednie ankiety) to możemy wtedy określić jego charakterystyczne postawy.

Z kolei opisując stanowisko pracy najczęściej opisujemy także oczekiwane działania i zachowania. Jeśli więc takie postawy skojarzymy z naszymi oczekiwaniami to będziemy mogli dopasować stanowisko pracy do danej osoby lub dobrać odpowiednią osobę do odpowiedniej pracy.

Dopasowanie osoby do stanowiska

Wyobraźmy sobie stanowisko przy ladzie w restauracji fast food. Nie zatrudnimy tam osoby ukierunkowanej na prestiż, czy samorealizację bo nabawi się nam kompleksów. A jeszcze dodatkowo będzie narzekała i marudziła wszystkim dookoła. Jeśli znajdziemy na takie stanowisko osobę ukierunkowaną na pierwsze potrzeby w hierarchii Maslowa to mamy „święty spokój”. Taka osoba… czytaj student… przyjdzie do pracy, zrobi swoje, weźmie wynagrodzenie i nie będzie narzekała jak to jej źle … i w ogóle . Trochę żartobliwie, ale w tym tkwi sedno praktycznego rozumienia niektórych teorii. One naprawdę mają swoje praktyczne przełożenie.

Zatem ktoś, kto obecnie zainteresowany jest przede wszystkim zaspokojeniem potrzeb niższego rzędu (fizjologicznych i bezpieczeństwa) będzie osobą lojalną i zrównoważoną, niekoniecznie lubiącą ryzyko, szukającą pewnej pracy i nie lubiącą zmian. Znakomity na stanowiska wykonawcze, takie na których cenimy rutynę i perfekcyjną obsługę procesu.

Osoba szukająca miłości i przynależności to osoba towarzyska, pogodna, emocjonalna szukająca aprobaty innych, trudno podejmująca decyzje i nastawiona bardziej na trwanie i procesy niż na rozwój i np. projekty. Pewnie zatrudnimy ją przy pracy zespołowej, ale mimo wszystko mocno nadzorowanej. Na pewno praca administracyjna (np. sekretariaty), stanowiska obsługi procesów, również sprzedawcy, handlowcy itp.

Osoba szukająca prestiżu i uznania ma sporo cech negatywnych. Lubi dominować, jest przewrażliwiona na punkcie swojej osoby, lubi oceniać i być ocenianą (pozytywnie oczywiście), jest ponadto niecierpliwa i krótkowzroczna w działaniu. Takich osób w zasadzie powinniśmy unikać. Chyba że szukamy kogoś do reprezentacji, na stanowiska kierownicze niższego rzędu.

Osoba samorealizująca się

I na koniec najciekawsze postawy, postawy osoby samorealizującej się. Są to: odpowiedzialność, perfekcja, ciekawość, elastyczność, umiejętność podejmowania decyzji, dystans do świata i właściwe umiejscowienie kontroli (wewnętrzne, a nie zewnętrzne).  Na jakie stanowiska rekrutować takie osoby? Decyzję musimy podjąć już sami. Są to osoby predestynowane na stanowiska kierownicze, wysokiej klasy specjaliści, osoby wolnych zawodów.

Maslow, ale i Herzberg, Alderfer, Fidler, McGregor, Vroom i jeszcze wielu innych specjalistów dostarczają niezwykle praktycznych rozwiązań.